
تصفيه آب واحدهای کشاورزی -آبسان زلال *
بطور کلی بالاترین میزان مصرف آب در سطح جهانی در ارتباط با بخش کشاورزی می باشد. به نحوی که آبیاری زمینهای کشاورزی 70 ٪ از مصارف آب را در سراسر جهان به خود اختصاص داده است. در برخی از کشور در حال توسعه، این میزان به حدود 95 درصد بالغ بوده و نقش عمده ای در تولید غذا و امنیت غذایی بر عهده دارد. میزان مصرف آب جهت مصارف کشاورزی به شدت وابسته به شرایط آب و هوایی، نوع محصول و متدهای کشاورزی می باشد.
آب مورد نیاز در بخش کشاورزی قابل تأمین از منابع طبیعی همچون بارندگی، آبهای سطحی ، رودخانه ها و دریاچه ها و یا سایر منابع جایگزین همچون پسابهای شهری و آبهای زهکشی می باشد. با این وجود استفاده از آبهای بازیابی شده در بخش کشاورزی با توجه به ماهیت آب برگشتی، می تواند مشکلاتی را برای سلامت عمومی و یا محیط زیست به همراه داشته باشد که تمهیدات خاصی را به هنگام استفاده ضروری می سازد.
توجه به کیفیت آب مورد استفاده برای آبیاری جهت بارآوری و تولید میزان محصول مناسب، حفظ بهره وری خاک و حفاظت از محیط زیست از اهمیت بالائی برخوردار می باشد. به عنوان مثال، خواص فیزیکی و مکانیکی خاک همچون ساختمان خاک (پایداری دانه بندی) و نفوذپذیری خاک، به شدت به نوع یونهای قابل تعویض موجود در آب حساس می باشند. (کیفیت آب در پروسه آبیاری)
بطور کلی نکات زیر در کیفیت آبهای مورد استفاده در بخش کشاورزی مورد توجه می باشند.
- کل املاح محلول موجود در آب (TDS)
- میزان سدیم موجود در آب نسبت به سایر کاتیونها
- میزان ترکیبات بور
- میزان یون کلراید
- pH آب
- میزان ازت نیتراتی و آمونیاکی
تأثیر میزان TDS آب در بخش آبیاری و میزان بازدهی محصول
تأثیر میزان املاح موجود در آب وابسته به ماهیت اسمزی گیاهان می باشد. دامنه تحمل گیاهان در برابر TDS آب بسیار وسیع می باشد (جدول 1) که این امر به شدت بر بازدهی محصول گیاهان تأثیر گذار بوده و می تواند بسته به نوع کشت بازدهی محصول را به طور قابل توجه کاهش دهد. از این رو تعیین میزان TDS آب کشاورزی و تصفیه آب از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد.
در جدول ذیل کاهش پیش بینی شده محصول به میزان 0، 10، 25 و 50 درصد به دلیل افزایش هدایت الکتریکی یا TDS خاک (ECe) و یا افزایش TDS آب آبیاری (ECw) آورده شده است. بطور معمول میزان TDS آب آبیاری در زمین افزایش می یابد. بطوریکه TDS آب در خاک سه برابر آب آبیاری می گردد.
EC s.e= 3 × EC w
EC e= 1/2 EC s.w = ½ (3 × EC cw) = 3/2 EC w
مقدار سدیم نسبت به سایر کاتیونهای موجود در آب (SAR)
نسبت میزان سدیم در آب کشاورزی به سبب قابلیت انباشت مستقیم آن در گیاه، به شدت در رشد گیاهان موثر می باشد. یون سدیم بطور معمول در ریشه و بخشهای پایین درختان مجتمع می شود و پس از سخت نمودن این بخشها آزاد گشته و با رسیدن به برگها موجب سوختگی برگها می شود. تأثیر غیر مستقیم سدیم بر روی گیاه مشتمل بر عدم وجود توازن در تغذیه و بروز خرابی فیزیکی خاک می شود. تإثیر تغذیه ای سدیم، به غلظت یونهای سدیم، کلسیم و منیزیم در محلول خاک بستگی دارد. در خاکهای سدیمی که غلظت نمکهای محلول کمتر است، غلظتهای کم کلسیم و منزیم موجب کاهش رشد می شوند و به دلیل تنظیم جذب سدیم، از تجمع فراوان سدیم به عنوان سم جلوگیری می کنند.
بطور معمول آثار زیانبار سدیم در آبیاری در غلظت سدیم 120ppm ظاهر می گردد. علائم مسمومیت با سدیم ابتدا در برگهای مسن مشاهده می شود، چرا که جهت ایجاد مسمومیت به زمان نیاز است. در جدول ذیل تأثیر منفی میزان سدیم بر اساس میزان پارامتر SAR آوره شده است.
تأثیر میزان یون کلراید در آبیاری
یون کلراید نیز همچون سدیم از طریق ریشه گیاهان جذب و ر بخشهای مختلف گیاه تجمع می یابد. علائم مسمومیت با کلراید شامل سوختگی و خشکیدگی نوک برگهای مسن شده، در اثر شدت بیشتر در حاشیه برگها پیشرفت می نماید و در سوختگی شدید موجب ریزش زودرس برگها می گردد. در تجزیه شیمیایی برگ معمولا حد مجاز یون کلراید در برگ خشک گیاهان 0.3 الی 0.5 درصد می باشد که برحسب گیاهان مختلف متفاوت بوده و هر گاه از این میزان تجاوز کند مسمومیت گیاهی آغاز می شود.
- تأثیر ترکیبات بور (B) در آب آبیاری
بور از جمله عناصر اساسی رشد گیاهان محسوب می گردد که به میزان نسبتاً کم مورد نیاز گیاه می باشد. با این حال افزایش میزان این پارامتر در آب با مسمومیت گیاهان همراه است. در بسیاری از گیاهان هنگامی که میزان بور در پهنک برگ از 200-300 ppm بر مبنای وزن خشک بیشتر شود، علائم مسمومیت گیاهی مشاهده می شود.
- میزان ازت نیتراتی و آمونیاکی در آب
ازت اعم از فرم نیتراتی یا آمونیاکی موجب رشد گیاهان می شود. با این حال افزایش بیش از حد ازت موجود در آب آبیاری مشابه با ازن موجود در کودهای شیمیایی با مشکلاتی برای گیاه همراه خواهد بود. چنانچه میزان ازت در آب آبیاری بیش از 30ppm باشد، در گیاهان حساس سبب مشکلات بالا گشته و در گیاهان قوی تر تنها سبب تولید محصولی با کیفیت و کمیت پاییتر می شود.
- pH آب آبیاری
pH آب، مبین میزان اسیدی یا قلیایی بودن آن می باشد. بطور معمول دامنه تغییرات pH مناسب آب آبیاری 8.4- 6.5 می باشد و در این بازه گیاه از رشد مناسبی برخوردار است. جهت بهبود بخشی pH پایین یا مشکل اسیدیته آب یا خاک عموماً از آهک و برای بهبود pH بالا یا مشکل قلیایی بودن خیلی زیاد، از گوگرد، گچ و یا سایر مواد اسیدی می توان استفاده نمود.
ارسال آگهی: دوشنبه ,12 دي 1390
مشخصات آگهی







